Όταν ένα δόντι χαλάσει ή σπάσει, η πρώτη ερώτηση των περισσότερων είναι «φτάνει ένα σφράγισμα;». Η απάντηση εξαρτάται κυρίως από το πόσο γερό δόντι έχει απομείνει. Αν το μεγαλύτερο μέρος του δοντιού είναι υγιές, συνήθως αρκεί ένα σφράγισμα. Αν έχει χαθεί μεγάλο κομμάτι, ή αν το δόντι έχει ραγίσει, μια στεφάνη που το καλύπτει μπορεί να το προστατεύσει καλύτερα.
Ανάμεσα στα δύο υπάρχει και μια ενδιάμεση λύση, το ένθετο ή επένθετο (inlay/onlay). Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τι είναι το καθένα και πώς αποφασίζουμε, με μια απλή αρχή: κρατάμε όσο περισσότερο υγιές δόντι γίνεται.
Το σφράγισμα
Το σφράγισμα γεμίζει την κοιλότητα που μένει αφού αφαιρεθεί η τερηδόνα. Σήμερα χρησιμοποιείται συνήθως λευκό υλικό, η σύνθετη ρητίνη, που κολλιέται στο δόντι και έχει χρώμα κοντά στο φυσικό. Γίνεται συνήθως σε μία επίσκεψη, με τοπική αναισθησία όπου χρειάζεται.
- Ταιριάζει σε μικρές και μεσαίες τερηδόνες, σε μικρά σπασίματα και στην αλλαγή παλιών σφραγισμάτων που δεν είναι πολύ μεγάλα.
- Πλεονέκτημα: αφαιρείται μόνο το χαλασμένο κομμάτι, χωρίς να τροχιστεί το υγιές δόντι γύρω του.
- Όριο: όταν το σφράγισμα πρέπει να γίνει πολύ μεγάλο, τα λεπτά τοιχώματα που μένουν γύρω του μπορεί να ραγίσουν με τη μάσηση.
Ένθετο ή επένθετο: η ενδιάμεση λύση
Όταν η ζημιά είναι μεγάλη για ένα απλό σφράγισμα, αλλά το δόντι δεν χρειάζεται ακόμα ολόκληρη κάλυψη, μπορεί να συζητηθεί ένα ένθετο ή επένθετο. Είναι ένα κομμάτι από κεραμικό ή ρητίνη που φτιάχνεται στο εργαστήριο με βάση αποτύπωμα του δοντιού σας και κολλιέται στη θέση του. Το επένθετο καλύπτει και ένα ή περισσότερα φύματα, δηλαδή τις «μύτες» της μασητικής επιφάνειας.
Χρειάζεται συνήθως δύο επισκέψεις και κρατά περισσότερο υγιές δόντι από μια στεφάνη. Δεν ταιριάζει όμως σε κάθε περίπτωση, γιατί θέλει αρκετό γερό δόντι γύρω του για να κολλήσει σωστά.
Η στεφάνη
Η στεφάνη είναι μια «θήκη» που καλύπτει όλο το ορατό μέρος του δοντιού. Το δόντι τροχίζεται γύρω γύρω, παίρνουμε αποτύπωμα και, όσο φτιάχνεται η στεφάνη στο εργαστήριο, φοράτε μια προσωρινή. Στη δεύτερη επίσκεψη η τελική στεφάνη δοκιμάζεται, ρυθμίζεται και συγκολλάται.
Συνήθως συζητάμε στεφάνη όταν:
- Έχει χαθεί μεγάλο μέρος του δοντιού, από τερηδόνα, σπάσιμο ή ένα πολύ μεγάλο παλιό σφράγισμα.
- Το δόντι έχει ραγίσει και πονά στο δάγκωμα. Η στεφάνη συγκρατεί το δόντι και μπορεί να βοηθήσει να μη μεγαλώσει η ρωγμή, χωρίς αυτό να είναι εγγυημένο σε κάθε περίπτωση.
- Έχει γίνει απονεύρωση σε πίσω δόντι. Τα δόντια αυτά είναι συχνά πιο εύθραυστα, και σε πολλές περιπτώσεις προτείνεται κάλυψη για προστασία, ανάλογα με το πόσο δόντι έχει απομείνει.
- Υπάρχει έντονη φθορά από τρίξιμο ή διάβρωση, που έχει μικρύνει τα δόντια.
- Χρειάζεται στήριγμα για γέφυρα ή στεφάνη πάνω σε εμφύτευμα.
Το μειονέκτημα είναι ότι αφαιρείται περισσότερο δόντι απ' ό,τι σε ένα σφράγισμα, κάτι που δεν γυρίζει πίσω. Γι' αυτό δεν προτείνουμε στεφάνη σε δόντι που μπορεί να εξυπηρετηθεί καλά με κάτι μικρότερο.
Πώς αποφασίζουμε
Η απόφαση παίρνεται μετά από κλινική εξέταση και, συνήθως, ακτινογραφία. Κοιτάμε:
- Πόσο γερό δόντι απομένει και πόσο λεπτά είναι τα τοιχώματά του.
- Πού βρίσκεται το δόντι. Τα πίσω δόντια σηκώνουν μεγαλύτερες δυνάμεις στη μάσηση από τα μπροστινά.
- Αν υπάρχουν ρωγμές ή πόνος στο δάγκωμα.
- Την κατάσταση του νεύρου και της ρίζας. Αν η τερηδόνα έχει φτάσει κοντά στο νεύρο, μπορεί να χρειαστεί πρώτα ενδοδοντική θεραπεία.
- Το δάγκωμά σας και αν τρίζετε τα δόντια.
Σας εξηγούμε τις επιλογές με τη σειρά, από τη μικρότερη παρέμβαση στη μεγαλύτερη, και τι κερδίζετε ή χάνετε με την καθεμιά. Αν σας είπαν κάπου αλλού ότι χρειάζεστε στεφάνη και θέλετε μια δεύτερη γνώμη, είναι απολύτως λογικό να τη ζητήσετε.
Μην αφήνετε ένα σπασμένο δόντι για αργότερα
Ένα δόντι που έχει σπάσει ή ραγίσει, ακόμα κι αν δεν πονά, καλό είναι να το δούμε σύντομα. Μια μικρή ζημιά που σήμερα διορθώνεται με σφράγισμα μπορεί με τον καιρό να χρειαστεί στεφάνη, και μια ρωγμή που βαθαίνει μπορεί να φτάσει ως τη ρίζα. Αν πονάτε ή έχετε πρήξιμο, πείτε το μας όταν καλέσετε, για να σας δούμε το συντομότερο μέσα στο ωράριο.
Κόστος και ΓεΣΥ
Για τους ενήλικες, το ΓεΣΥ καλύπτει μία κλινική εξέταση και έναν καθαρισμό τον χρόνο· τα σφραγίσματα, τα ένθετα και οι στεφάνες δεν καλύπτονται. Το κόστος εξαρτάται από το είδος της αποκατάστασης και το υλικό, και σας το λέμε μετά την εξέταση, πριν ξεκινήσει η θεραπεία. Περισσότερα θα βρείτε στη σελίδα της θεραπείας «Στεφάνες & Γέφυρες».
Συχνές ερωτήσεις
Πονά η τοποθέτηση στεφάνης;
Το τρόχισμα γίνεται με τοπική αναισθησία, οπότε συνήθως νιώθετε μόνο πίεση και δόνηση. Μετά μπορεί να υπάρχει ήπια ευαισθησία για λίγες μέρες. Σε δόντι που έχει απονευρωθεί, η ευαισθησία είναι συνήθως ακόμα μικρότερη.
Από τι υλικό είναι οι στεφάνες;
Οι περισσότερες σήμερα είναι ολοκεραμικές, με χρώμα που ταιριάζει στα διπλανά δόντια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως σε πίσω δόντια που δέχονται μεγάλες δυνάμεις, μπορεί να συζητηθεί και άλλο υλικό. Το επιλέγουμε μαζί, ανάλογα με τη θέση του δοντιού και το δάγκωμά σας.
Κάθε δόντι με απονεύρωση χρειάζεται στεφάνη;
Όχι πάντα. Σε μπροστινά δόντια με μικρή απώλεια συχνά αρκεί ένα καλό σφράγισμα. Στα πίσω δόντια, που σηκώνουν περισσότερη δύναμη, η κάλυψη προτείνεται πιο συχνά. Κρίνεται ανάλογα με το πόσο δόντι έχει απομείνει.
Πόσα χρόνια κρατά μια στεφάνη;
Αρκετά χρόνια με καλή φροντίδα. Το δόντι κάτω από τη στεφάνη μπορεί να χαλάσει στα όριά της, γι' αυτό χρειάζονται βούρτσισμα, οδοντικό νήμα και τακτικοί έλεγχοι, όπως και στα φυσικά δόντια.
Το παλιό μου σφράγισμα είναι μεγάλο. Πρέπει να γίνει στεφάνη;
Όχι απαραίτητα. Αν το σφράγισμα είναι σε καλή κατάσταση και το δόντι δεν έχει ρωγμές ή ενοχλήσεις, συχνά απλώς το παρακολουθούμε. Αν όμως έχει φθαρεί, έχει τερηδόνα στα όριά του ή το δόντι πονά στο δάγκωμα, συζητάμε τις επιλογές.
Κλείστε ραντεβού
Αν έχετε ένα δόντι που έσπασε, ένα μεγάλο παλιό σφράγισμα ή σας είπαν ότι χρειάζεστε στεφάνη, καλέστε μας στο 77 773 003 ή στείλτε μήνυμα σε WhatsApp ή Viber στο 95 133 089. Στο DentLux στην Αγλαντζιά θα εξετάσουμε το δόντι και θα σας εξηγήσουμε ποιες επιλογές υπάρχουν και γιατί.
