Τα χτυπήματα στα δόντια είναι συχνά στα παιδιά: ένα πέσιμο από την κούνια, ένα σπρώξιμο στο διάλειμμα, μια μπάλα στο πρόσωπο. Οι γονείς τρομάζουν, και είναι φυσικό. Αυτό που θα κάνετε τα πρώτα λεπτά όμως μπορεί να μετρήσει, ιδίως όταν βγει ολόκληρο ένα μόνιμο δόντι.
Ο οδηγός αυτός αφορά τις πρώτες βοήθειες μέχρι να δει το παιδί οδοντίατρος. Δεν αντικαθιστά την εξέταση: μετά από κάθε χτύπημα στο δόντι, ακόμα κι αν φαίνεται μικρό, καλό είναι να δούμε το παιδί.
Πρώτα: πότε πάτε κατευθείαν στο νοσοκομείο
Πριν κοιτάξετε το δόντι, κοιτάξτε το παιδί. Πηγαίνετε αμέσως στο ΤΑΕΠ (Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών) του νοσοκομείου αν:
- Χτύπησε το κεφάλι και έχασε τις αισθήσεις του, έστω και για λίγο.
- Κάνει εμετό, είναι νυσταγμένο ή μπερδεμένο, ή παραπονιέται για έντονο πονοκέφαλο.
- Η αιμορραγία δεν σταματά με πίεση.
- Δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή να καταπιεί, ή έχει μεγάλο τραύμα στο πρόσωπο ή στο σαγόνι.
Στο ΤΑΕΠ πηγαίνετε και όταν το χτύπημα γίνει εκτός του ωραρίου μας και το δόντι χρειάζεται άμεση φροντίδα, για παράδειγμα όταν βγει μόνιμο δόντι.
Τα πρώτα λεπτά
- Ηρεμήστε το παιδί, και τον εαυτό σας. Τα παιδιά παίρνουν θάρρος από τη δική σας φωνή.
- Σταματήστε την αιμορραγία: πιέστε απαλά με καθαρή γάζα ή πανάκι για αρκετά λεπτά. Τα χείλη και τα ούλα ματώνουν πολύ, όμως συνήθως σταματούν με πίεση.
- Κρύο επίθεμα τυλιγμένο σε πανί, έξω από το χείλος ή το μάγουλο, για το πρήξιμο.
- Βρείτε το δόντι ή το κομμάτι που έσπασε. Αν δεν το βρίσκετε, πείτε το μας: μερικές φορές το δόντι έχει σπρωχτεί μέσα στο ούλο.
Αν βγήκε νεογιλό δόντι
Μην προσπαθήσετε να το ξαναβάλετε στη θέση του. Το νεογιλό δόντι δεν επανατοποθετείται, γιατί έτσι μπορεί να τραυματιστεί το μόνιμο δόντι που αναπτύσσεται από κάτω.
Κρατήστε το δόντι για να το δούμε, σταματήστε την αιμορραγία και επικοινωνήστε μαζί μας για να εξετάσουμε το παιδί. Θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι βγήκε ολόκληρο και ότι δεν επηρεάστηκαν τα διπλανά δόντια.
Αν βγήκε μόνιμο δόντι
Εδώ ο χρόνος μετράει. Τα μόνιμα μπροστινά δόντια βγαίνουν συνήθως από τα 6–7 χρόνια και μετά. Αν δεν είστε σίγουροι αν το δόντι είναι νεογιλό ή μόνιμο, μην το ξαναβάλετε· κρατήστε το σε γάλα και ζητήστε αμέσως βοήθεια.
- Πιάστε το δόντι από την κορυφή, το άσπρο μέρος που φαίνεται όταν χαμογελάμε, ποτέ από τη ρίζα.
- Αν είναι λερωμένο, ξεπλύνετέ το μόνο για λίγα δευτερόλεπτα με κρύο νερό ή γάλα. Μην το τρίψετε, μην το σκουπίσετε και μη βάλετε σαπούνι ή αντισηπτικό.
- Αν το παιδί συνεργάζεται, προσπαθήστε να το ξαναβάλετε απαλά στη θέση του, με τη σωστή πλευρά μπροστά, και ζητήστε του να δαγκώσει ένα καθαρό πανάκι για να το κρατά.
- Αν δεν γίνεται, βάλτε το αμέσως σε ένα ποτηράκι με γάλα. Μην το αφήσετε να στεγνώσει και μην το κρατήσετε σε σκέτο νερό.
- Ζητήστε αμέσως οδοντιατρική βοήθεια.
Μέσα στο ωράριο, καλέστε μας στο 77 773 003 και πείτε ότι πρόκειται για χτύπημα με δόντι που βγήκε, για να σας πούμε τι να κάνετε και να δούμε το παιδί το συντομότερο δυνατό. Εκτός ωραρίου, πηγαίνετε στο ΤΑΕΠ του νοσοκομείου.
Αν το δόντι έσπασε
Αν έσπασε κομμάτι από το δόντι, βρείτε το και κρατήστε το σε λίγο νερό ή γάλα· μερικές φορές μπορεί να ξανακολληθεί. Επικοινωνήστε μαζί μας σύντομα. Αν το σπάσιμο είναι μεγάλο, αν φαίνεται μια κόκκινη ή ροζ κουκκίδα στο κέντρο του δοντιού ή αν το δόντι πονά πολύ, πείτε το όταν καλέσετε, γιατί μπορεί να έχει εκτεθεί το νεύρο.
Αν το δόντι κουνιέται ή άλλαξε θέση
Ένα δόντι που κουνιέται, έχει σπρωχτεί προς τα μέσα ή προς τα έξω, ή φαίνεται πιο κοντό ή πιο μακρύ από πριν, θέλει εξέταση. Μην προσπαθήσετε να το σπρώξετε με δύναμη στη θέση του. Μέχρι να το δούμε, δώστε μαλακές τροφές και βουρτσίστε απαλά γύρω από την περιοχή.
Τις επόμενες εβδομάδες
Ακόμα κι όταν όλα δείχνουν καλά, ένα δόντι που χτύπησε μπορεί να αλλάξει με τον καιρό. Προσέξτε αν:
- Αλλάζει χρώμα και γίνεται γκριζωπό ή σκούρο.
- Πρήζεται το ούλο ή εμφανίζεται ένα «σπυράκι» από πάνω.
- Πονά, ή το παιδί αποφεύγει να δαγκώσει από εκείνη την πλευρά.
Αν δείτε κάτι από αυτά, κλείστε ραντεβού. Μετά από ένα χτύπημα συνήθως προγραμματίζουμε και επανελέγχους, γιατί κάποιες αλλαγές φαίνονται μόνο με τον χρόνο ή σε ακτινογραφία.
Προστατευτικό στόματος στον αθλητισμό
Αν το παιδί παίζει ποδόσφαιρο, μπάσκετ ή χόκεϊ, ή κάνει πολεμικές τέχνες και άλλα αθλήματα με επαφή, ένα προστατευτικό στόματος μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμού στα δόντια. Υπάρχουν έτοιμα προστατευτικά του εμπορίου και άλλα που φτιάχνονται στα μέτρα του παιδιού. Το σημαντικό είναι να εφαρμόζει καλά, να μην πέφτει και να μην εμποδίζει την αναπνοή. Αν το παιδί φορά σιδεράκια, ρωτήστε μας ποιο είναι κατάλληλο.
Στο ποδήλατο και στο πατίνι, το κράνος είναι απαραίτητο. Και στο σπίτι βοηθούν μερικά απλά πράγματα: αντιολισθητικό στο μπάνιο, προσοχή στις σκάλες, και τα μικρά παιδιά να μην τρέχουν με κάτι στο στόμα.
Τι καλύπτει το ΓεΣΥ
Η κάλυψη του ΓεΣΥ για τα παιδιά μπορεί να διαφέρει από των ενηλίκων και να αλλάζει. Ρωτήστε μας τι ισχύει για το παιδί σας· θα σας το πούμε πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Περισσότερα θα βρείτε στις σελίδες «Παιδοδοντία» και «Επείγοντα Οδοντιατρικά στη Λευκωσία».
Συχνές ερωτήσεις
Το δόντι χτύπησε αλλά φαίνεται εντάξει. Χρειάζεται να το δείτε;
Καλό είναι, ναι. Κάποιες ζημιές, όπως μια μικρή ρωγμή ή ένα χτύπημα στη ρίζα, δεν φαίνονται με το μάτι. Επικοινωνήστε μαζί μας και θα σας πούμε πότε να φέρετε το παιδί.
Μπορώ να ξαναβάλω ένα νεογιλό δόντι στη θέση του;
Όχι. Το νεογιλό δόντι δεν επανατοποθετείται, γιατί μπορεί να τραυματιστεί το μόνιμο δόντι από κάτω. Κρατήστε το και φέρτε το παιδί για εξέταση.
Σε τι κρατώ ένα μόνιμο δόντι που βγήκε;
Σε γάλα. Αν δεν έχετε γάλα και το παιδί είναι αρκετά μεγάλο, μπορεί να φτύσει λίγο σάλιο σε ένα ποτηράκι και να βάλετε μέσα το δόντι. Μην το κρατήσετε σε σκέτο νερό, μην το τυλίξετε σε χαρτί και μην το αφήσετε να στεγνώσει. Και ζητήστε αμέσως βοήθεια.
Χρειάζεται αντιτετανικό;
Αν το δόντι ή το τραύμα λερώθηκε με χώμα, ρωτήστε τον παιδίατρό σας αν ο εμβολιασμός του παιδιού για τον τέτανο είναι ενημερωμένος.
Τι προστατευτικό στόματος να πάρω;
Αυτό που εφαρμόζει καλά και που το παιδί φορά πραγματικά στην προπόνηση και στον αγώνα. Στον έλεγχο μπορούμε να δούμε μαζί ποια επιλογή ταιριάζει, ανάλογα με το άθλημα, την ηλικία και το αν φορά σιδεράκια.
Επικοινωνήστε μαζί μας
Αν το παιδί σας χτύπησε δόντι, καλέστε μας μέσα στο ωράριο στο 77 773 003· για μη επείγοντα θέματα μπορείτε να στείλετε και μήνυμα σε WhatsApp ή Viber στο 95 133 089. Θα σας πούμε τι να κάνετε και πότε να φέρετε το παιδί στο DentLux στην Αγλαντζιά. Εκτός ωραρίου, ή αν υπάρχει χτύπημα στο κεφάλι, απώλεια αισθήσεων ή αιμορραγία που δεν σταματά, πηγαίνετε στο ΤΑΕΠ του νοσοκομείου.
