Το πρώτο δοντάκι είναι μικρή γιορτή στο σπίτι, και μαζί του έρχονται οι πρώτες απορίες: πονά το μωρό; τι να του δώσω; από πότε ξεκινά το βούρτσισμα; Τα νεογιλά δόντια, τα «δόντια του γάλακτος», θα πέσουν κάποια στιγμή, όμως μέχρι τότε κάνουν σημαντική δουλειά. Η φροντίδα τους ξεκινά από την πρώτη μέρα που θα φανούν.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό, οπότε ό,τι γράφουμε είναι γενικός οδηγός και δεν αντικαθιστά την εξέταση.
Πότε βγαίνουν τα πρώτα δόντια
Τα περισσότερα μωρά βγάζουν το πρώτο τους δόντι γύρω στους έξι μήνες, όμως είναι φυσιολογικό να γίνει αρκετά νωρίτερα ή αργότερα. Συνήθως πρώτα φαίνονται τα δύο κάτω μπροστινά δόντια και μετά τα πάνω. Ως γενική εικόνα:
- Από τους 6 μέχρι περίπου τους 16 μήνες: τα μπροστινά δόντια.
- Περίπου 13–19 μηνών: οι πρώτοι τραπεζίτες.
- Περίπου 16–23 μηνών: οι κυνόδοντες.
- Περίπου 2–3 χρονών: οι δεύτεροι τραπεζίτες. Γύρω στα τρία, τα περισσότερα παιδιά έχουν και τα 20 νεογιλά δόντια.
Γύρω στα έξι χρόνια, πίσω από τα τελευταία νεογιλά, βγαίνουν οι πρώτοι μόνιμοι τραπεζίτες, χωρίς να πέσει πριν κάποιο δόντι. Πολλοί γονείς δεν τους παίρνουν είδηση και τους περνούν για νεογιλούς. Αυτοί όμως μένουν για μια ζωή και θέλουν προσεκτικό βούρτσισμα.
Γιατί μετράνε τα νεογιλά δόντια
Τα μπροστινά νεογιλά πέφτουν συνήθως γύρω στα 6–7 χρόνια, οι πίσω τραπεζίτες όμως μένουν συχνά μέχρι τα 10–12. Όλα αυτά τα χρόνια το παιδί μασά, μαθαίνει να μιλά καθαρά και χαμογελά με αυτά. Κρατούν επίσης τον χώρο για τα μόνιμα δόντια που έρχονται από κάτω.
Μια τερηδόνα σε νεογιλό δόντι μπορεί να προχωρήσει γρήγορα, να πονέσει και να φέρει απόστημα. Γι' αυτό δεν την αφήνουμε με τη σκέψη «θα πέσει έτσι κι αλλιώς».
Οδοντοφυΐα: τι είναι φυσιολογικό
Τις μέρες πριν βγει ένα δόντι, πολλά μωρά:
- Έχουν περισσότερα σάλια.
- Θέλουν να δαγκώνουν ό,τι βρουν μπροστά τους.
- Είναι πιο γκρινιάρικα ή κοιμούνται πιο ανήσυχα.
- Έχουν κόκκινο ή λίγο πρησμένο ούλο εκεί που έρχεται το δόντι.
Η οδοντοφυΐα συνήθως δεν προκαλεί υψηλό πυρετό, διάρροια ή έντονη αδιαθεσία. Αν το μωρό έχει τέτοια συμπτώματα, μην τα αποδώσετε στα δόντια και μιλήστε με τον παιδίατρό σας.
Πώς ανακουφίζετε το μωρό
- Κρίκος οδοντοφυΐας, καθαρός και δροσερός από το ψυγείο, όχι παγωμένος από την κατάψυξη.
- Απαλό τρίψιμο του ούλου με καθαρό δάχτυλο.
- Σκούπισμα των σαλιών με μαλακό πανάκι, για να μην ερεθίζεται το δέρμα γύρω από το στόμα.
- Παυσίπονα ή τζελ για τα ούλα μόνο αφού ρωτήσετε τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό σας για το κατάλληλο προϊόν και τη σωστή δόση.
Αποφύγετε τα κολιέ και τα βραχιολάκια οδοντοφυΐας, γιατί υπάρχει κίνδυνος πνιγμού. Μη βουτάτε την πιπίλα σε ζάχαρη ή μέλι· το μέλι, άλλωστε, δεν δίνεται σε μωρά κάτω του ενός έτους.
Βούρτσισμα από το πρώτο δόντι
Το βούρτσισμα ξεκινά μόλις φανεί το πρώτο δόντι, δύο φορές τη μέρα: μία το πρωί και μία το βράδυ, ως το τελευταίο πράγμα πριν τον ύπνο. Χρησιμοποιήστε μικρή, μαλακή οδοντόβουρτσα κατάλληλη για την ηλικία του παιδιού.
Πόση οδοντόκρεμα με φθόριο
Το φθόριο βοηθά την αδαμαντίνη να αντέχει στην τερηδόνα. Για τα παιδιά, συνήθως συστήνεται:
- Κάτω από 3 χρονών: ένα ίχνος οδοντόκρεμας με φθόριο, όσο ένας κόκκος ρυζιού.
- Από 3 μέχρι 6 χρονών: ποσότητα όσο ένα μπιζέλι.
- Μετά τα 6: η ποσότητα και το είδος της οδοντόκρεμας προσαρμόζονται στην ηλικία· ρωτήστε μας στον έλεγχο.
Οι παιδικές οδοντόκρεμες δεν έχουν όλες την ίδια περιεκτικότητα σε φθόριο. Αν δεν είστε σίγουροι ποια να διαλέξετε, ρωτήστε μας ή τον παιδίατρό σας. Την οδοντόκρεμα τη βάζετε εσείς στη βούρτσα, και το σωληνάριο μένει μακριά από τα χέρια του παιδιού.
Πώς βουρτσίζετε
- Σταθείτε ή καθίστε πίσω από το παιδί, με το κεφαλάκι του να ακουμπά πάνω σας· έτσι βλέπετε καλύτερα.
- Βουρτσίστε απαλά, με μικρές κινήσεις, όλες τις επιφάνειες: μπροστά, πίσω, πάνω στα δόντια που μασούν και κοντά στο ούλο.
- Στο τέλος το παιδί φτύνει την οδοντόκρεμα, χωρίς πολύ ξέβγαλμα, για να μείνει λίγο φθόριο πάνω στα δόντια. Τα πολύ μικρά παιδιά δεν ξέρουν να φτύνουν· σκουπίστε απλώς την περίσσεια με ένα πανάκι.
- Μετά το βραδινό βούρτσισμα, μόνο νερό μέχρι το πρωί.
- Όταν τα δόντια αρχίσουν να ακουμπούν μεταξύ τους, ρωτήστε μας πώς να καθαρίζετε και ανάμεσά τους.
Τα παιδιά θέλουν βοήθεια ή επίβλεψη στο βούρτσισμα μέχρι περίπου τα 7–8 χρόνια. Αφήστε το παιδί να βουρτσίσει μόνο του για να μάθει, και μετά περάστε εσείς μια φορά ακόμα.
Ένας γρήγορος έλεγχος στο σπίτι
Μία φορά τον μήνα, σηκώστε απαλά το πάνω χειλάκι και κοιτάξτε τα μπροστινά δόντια κοντά στο ούλο. Άσπρες θαμπές κηλίδες ή καφέ σημάδια μπορεί να είναι η αρχή τερηδόνας. Αν δείτε κάτι τέτοιο, κλείστε ραντεβού για να το δούμε από κοντά.
Η πρώτη επίσκεψη
Η πρώτη επίσκεψη συστήνεται όταν βγει το πρώτο δοντάκι ή γύρω στα πρώτα γενέθλια, και μετά έλεγχος περίπου κάθε έξι μήνες ή όσο συχνά σας πούμε. Είναι μια σύντομη, ήρεμη γνωριμία: ελέγχουμε δόντια και ούλα, σας δείχνουμε πώς να βουρτσίζετε και απαντάμε στις απορίες σας. Όπου χρειάζεται, μπορεί να προτείνουμε βερνίκι φθορίου για επιπλέον προστασία.
Για το πώς να προετοιμάσετε το παιδί, έχουμε ξεχωριστό οδηγό: «Παιδοδοντία στην Αγλαντζιά: Η Πρώτη Επίσκεψη του Παιδιού».
Τι καλύπτει το ΓεΣΥ
Η κάλυψη του ΓεΣΥ για τα παιδιά μπορεί να διαφέρει από των ενηλίκων και να αλλάζει. Ρωτήστε μας όταν κλείνετε το ραντεβού και θα σας πούμε τι ισχύει για το παιδί σας πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Περισσότερα θα βρείτε στη σελίδα της θεραπείας «Παιδοδοντία».
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται βούρτσισμα αφού τα νεογιλά θα πέσουν;
Ναι. Τα νεογιλά δόντια μένουν στο στόμα για αρκετά χρόνια, μερικά μέχρι τα 10–12, και μπορούν να χαλάσουν, να πονέσουν και να μολυνθούν όπως και τα μόνιμα. Το βούρτσισμα από νωρίς χτίζει επίσης μια συνήθεια που μένει.
Είναι πρόβλημα αν το μωρό καταπιεί λίγη οδοντόκρεμα;
Η πολύ μικρή ποσότητα που συστήνεται κάτω από τα τρία, όσο ένας κόκκος ρυζιού, προτείνεται ακριβώς επειδή τα μικρά παιδιά καταπίνουν μέρος της. Γι' αυτό την οδοντόκρεμα τη βάζετε εσείς και δεν αφήνετε το σωληνάριο στο παιδί. Αν έχετε απορίες, ρωτήστε μας ή τον παιδίατρό σας.
Η πιπίλα ή το δάχτυλο χαλάνε τα δόντια;
Στα πρώτα χρόνια είναι πολύ συνηθισμένα. Αν η συνήθεια κρατήσει πολύ, μπορεί να επηρεάσει τη θέση των δοντιών και το δάγκωμα. Στους ελέγχους παρακολουθούμε τη σύγκλειση και σας λέμε αν και πότε αξίζει να την κόψετε σιγά σιγά.
Το μόνιμο δόντι βγήκε πίσω από το νεογιλό. Τι κάνω;
Συμβαίνει συχνά στα κάτω μπροστινά δόντια, γύρω στα έξι χρόνια. Πολλές φορές το νεογιλό χαλαρώνει και πέφτει μόνο του μέσα σε λίγες εβδομάδες, και το μόνιμο έρχεται σιγά σιγά στη θέση του. Αν το νεογιλό δεν κουνιέται ή περάσουν αρκετές εβδομάδες, κλείστε ραντεβού να το δούμε.
Πότε να ανησυχήσω;
Αν το μωρό έχει υψηλό πυρετό, διάρροια, δεν τρώει ή δεν πίνει, μην το αποδώσετε στην οδοντοφυΐα και μιλήστε με τον παιδίατρό σας. Για τα ίδια τα δόντια, κλείστε ραντεβού αν δείτε κηλίδες, αν ένα δόντι βγαίνει σε ασυνήθιστη θέση ή αν δεν έχει βγει κανένα δόντι μέχρι περίπου τους 18 μήνες.
Κλείστε ραντεβού
Αν βγήκε το πρώτο δοντάκι ή έχετε απορίες για το βούρτσισμα, καλέστε μας στο 77 773 003 ή στείλτε μήνυμα σε WhatsApp ή Viber στο 95 133 089. Στο DentLux στην Αγλαντζιά θα γνωρίσουμε το παιδί σας με ηρεμία και θα σας δείξουμε τι να κάνετε στο σπίτι.
