Οι γονείς μάς ρωτούν συχνά «πόσα γλυκά επιτρέπονται;». Για τα δόντια όμως, πιο σημαντικό από το πόσα είναι το πόσο συχνά. Ένα παιδί που τσιμπολογά μπισκότα και πίνει χυμό όλη μέρα κινδυνεύει περισσότερο από ένα παιδί που τρώει ένα γλυκό μετά το φαγητό.
Η τερηδόνα στα παιδιά είναι πολύ συχνή, και σε μεγάλο βαθμό προλαμβάνεται. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε πώς δημιουργείται, ποιες συνήθειες τη βοηθούν και ποιες απλές αλλαγές στο σπίτι κάνουν διαφορά, χωρίς απαγορεύσεις και χωρίς ενοχές.
Πώς γίνεται η τερηδόνα
Πάνω στα δόντια ζουν μικρόβια που τρέφονται με τη ζάχαρη και τα άμυλα του φαγητού. Κάθε φορά που το παιδί τρώει ή πίνει κάτι γλυκό, τα μικρόβια παράγουν οξέα που «μαλακώνουν» την αδαμαντίνη για αρκετή ώρα. Μετά το σάλιο βοηθά το δόντι να συνέλθει.
Αν οι γλυκές «επιθέσεις» γίνονται συνέχεια, το δόντι δεν προλαβαίνει να συνέλθει, και με τον καιρό ανοίγει τρύπα. Γι' αυτό ένα γλυκό μαζί με το γεύμα είναι καλύτερο για τα δόντια από το ίδιο γλυκό μοιρασμένο σε μπουκίτσες όλο το απόγευμα.
Το μπιμπερό τη νύχτα
Ένα από τα πιο συχνά αίτια τερηδόνας στα πολύ μικρά παιδιά είναι το μπιμπερό με γάλα, χυμό ή άλλο γλυκό ρόφημα στο κρεβάτι. Στον ύπνο το σάλιο λιγοστεύει, και ό,τι μένει στο στόμα ακουμπά τα δόντια για ώρες. Συνήθως επηρεάζονται πρώτα τα πάνω μπροστινά δόντια.
- Μετά το βραδινό βούρτσισμα, το μόνο ρόφημα που δεν βλάπτει τα δόντια είναι το νερό.
- Μην αφήνετε το παιδί να αποκοιμηθεί με το μπιμπερό στο στόμα.
- Γύρω στον πρώτο χρόνο, ενθαρρύνετε σιγά σιγά το ποτηράκι αντί για το μπιμπερό, όπως σας συμβουλεύσει και ο παιδίατρος.
Για τα νυχτερινά γεύματα και τον θηλασμό κάθε οικογένεια έχει τις δικές της ανάγκες. Αν έχετε απορίες, συζητήστε τις μαζί μας και με τον παιδίατρό σας. Το σημαντικό είναι να καθαρίζονται καλά τα δόντια πριν από τον ύπνο.
Χυμοί, αναψυκτικά και «υγιεινά» ροφήματα
Ο φυσικός χυμός, ακόμα και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, έχει τα σάκχαρα του φρούτου και οξέα. Για τα δόντια, το ολόκληρο φρούτο είναι καλύτερη επιλογή από τον χυμό του. Αν το παιδί πίνει χυμό, ας είναι λίγος και μαζί με το φαγητό, όχι σε μπουκάλι που κουβαλά όλη μέρα.
- Αναψυκτικά: έχουν ζάχαρη και οξέα που φθείρουν την αδαμαντίνη. Και οι εκδοχές χωρίς ζάχαρη έχουν οξέα.
- Αθλητικά και ενεργειακά ποτά: δεν είναι για καθημερινή χρήση από τα παιδιά· για τα περισσότερα, μετά την άσκηση, αρκεί το νερό.
- Γάλατα με γεύση, ροφήματα σοκολάτας και κρύα τσάγια: συχνά έχουν αρκετή ζάχαρη.
- Νερό και σκέτο γάλα: τα πιο φιλικά ροφήματα για τα δόντια ανάμεσα στα γεύματα.
Σνακ: τι κρύβεται στη συσκευασία
Η ζάχαρη δεν βρίσκεται μόνο στις καραμέλες. Μπάρες δημητριακών, γιαούρτια με γεύση, «παιδικά» μπισκότα, δημητριακά πρωινού και η κέτσαπ έχουν συχνά περισσότερη απ' όση φανταζόμαστε, ακόμα κι όταν η συσκευασία γράφει «χωρίς προσθήκη ζάχαρης», αφού μπορεί να έχουν σιρόπι ή συμπυκνωμένο χυμό φρούτων.
Τα κολλώδη τρόφιμα, όπως τα ζελεδάκια και τα αποξηραμένα φρούτα, κολλούν στις αυλακώσεις των δοντιών και μένουν εκεί περισσότερη ώρα. Και τα αλμυρά σνακ με άμυλο, όπως τα πατατάκια και τα κράκερ, τροφοδοτούν κι αυτά τα μικρόβια όταν τρώγονται συχνά.
Για σνακ ανάμεσα στα γεύματα, προτιμήστε:
- Φρέσκα φρούτα και λαχανικά, κομμένα κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού.
- Τυρί ή σκέτο γιαούρτι.
- Βραστό αυγό.
- Ξηρούς καρπούς για τα μεγαλύτερα παιδιά· στα μικρά υπάρχει κίνδυνος πνιγμού.
Απλοί κανόνες για το σπίτι
- Σταθερές ώρες φαγητού: κύρια γεύματα και λίγα, προγραμματισμένα σνακ, αντί για τσιμπολόγημα όλη μέρα.
- Τα γλυκά μαζί με το φαγητό, όχι ανάμεσα στα γεύματα.
- Νερό ανάμεσα στα γεύματα και στο μπουκάλι του σχολείου.
- Μετά το βραδινό βούρτσισμα, τίποτα άλλο εκτός από νερό.
- Φάρμακα σε σιρόπι: αν το παιδί παίρνει φάρμακο για μεγάλο διάστημα, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό αν υπάρχει μορφή χωρίς ζάχαρη.
- Ενημερώστε και τους παππούδες ή όποιον προσέχει το παιδί, για να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες παντού.
Δεν χρειάζεται να απαγορευτούν τα γλυκά. Ένα κομμάτι τούρτα στο πάρτι ή ένα γλυκό μετά το φαγητό της Κυριακής δεν είναι πρόβλημα, αν τα δόντια βουρτσιστούν καλά το βράδυ. Οι απαγορεύσεις συχνά κάνουν τα γλυκά πιο ελκυστικά· η σταθερή ρουτίνα δουλεύει καλύτερα.
Βούρτσισμα και τακτικοί έλεγχοι
Η διατροφή πάει μαζί με το βούρτσισμα: δύο φορές τη μέρα, με οδοντόκρεμα με φθόριο σε ποσότητα κατάλληλη για την ηλικία, και με βοήθεια ή επίβλεψη από εσάς μέχρι περίπου τα 7–8 χρόνια. Περισσότερα για την ποσότητα της οδοντόκρεμας θα βρείτε στον οδηγό μας για τα νεογιλά δόντια.
Στους τακτικούς ελέγχους, περίπου κάθε έξι μήνες, ψάχνουμε για πρώιμα σημάδια τερηδόνας, όπως άσπρες θαμπές κηλίδες. Μια αρχόμενη τερηδόνα που εντοπίζεται νωρίς μπορεί καμιά φορά να σταματήσει με καλύτερο βούρτσισμα και λιγότερη ζάχαρη, χωρίς σφράγισμα. Όπου χρειάζεται, μπορεί να προτείνουμε και βερνίκι φθορίου για επιπλέον προστασία. Αν δεν έχει γίνει ακόμα η πρώτη επίσκεψη, δείτε και τον οδηγό «Παιδοδοντία στην Αγλαντζιά: Η Πρώτη Επίσκεψη του Παιδιού».
Τι καλύπτει το ΓεΣΥ
Η κάλυψη του ΓεΣΥ για τα παιδιά μπορεί να διαφέρει από των ενηλίκων και να αλλάζει. Ρωτήστε μας όταν κλείνετε το ραντεβού και θα σας πούμε τι ισχύει για το παιδί σας πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Περισσότερα θα βρείτε στη σελίδα της θεραπείας «Παιδοδοντία».
Συχνές ερωτήσεις
Ο φυσικός χυμός είναι καλύτερος από το αναψυκτικό;
Έχει βιταμίνες, όμως για τα δόντια έχει κι αυτός σάκχαρα και οξέα. Καλύτερα να δίνεται λίγος και μαζί με το φαγητό. Το ολόκληρο φρούτο είναι προτιμότερο από τον χυμό του.
Πρέπει το παιδί να βουρτσίζει τα δόντια μετά από κάθε γλυκό;
Δεν χρειάζεται. Αρκεί το καλό βούρτσισμα δύο φορές τη μέρα. Μετά από κάτι γλυκό, λίγο νερό βοηθά να καθαρίσει το στόμα. Μετά από χυμό ή αναψυκτικό, καλύτερα να περιμένετε λίγη ώρα πριν από το βούρτσισμα, γιατί η αδαμαντίνη είναι για λίγο πιο ευαίσθητη.
Οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη βοηθούν;
Στα μεγαλύτερα παιδιά, μια τσίχλα χωρίς ζάχαρη μετά το φαγητό αυξάνει το σάλιο, και αυτό βοηθά τα δόντια. Δεν αντικαθιστά όμως το βούρτσισμα και δεν είναι κατάλληλη για μικρά παιδιά, λόγω κινδύνου πνιγμού.
Το παιδί μου έχει τερηδόνα, αν και δεν τρώει πολλά γλυκά. Γιατί;
Η τερηδόνα έχει πολλές αιτίες: πόσο συχνά τρώει το παιδί, κρυφή ζάχαρη σε σνακ και ροφήματα, πόσο καλά καθαρίζονται τα δόντια, το σάλιο, ακόμα και το σχήμα των δοντιών. Στον έλεγχο μπορούμε να δούμε μαζί τι ισχύει για το δικό σας παιδί.
Τα «παιδικά» σνακ του σούπερ μάρκετ είναι καλά για τα δόντια;
Όχι πάντα. Πολλά έχουν ζάχαρη, σιρόπι ή συμπυκνωμένο χυμό φρούτων, ακόμα κι όταν γράφουν «χωρίς προσθήκη ζάχαρης». Διαβάστε τα συστατικά και, ό,τι κι αν γράφει η συσκευασία, δίνετέ τα κατά προτίμηση μαζί με το φαγητό.
Κλείστε ραντεβού
Αν θέλετε να δούμε τα δόντια του παιδιού σας ή να συζητήσουμε τις συνήθειές του, καλέστε μας στο 77 773 003 ή στείλτε μήνυμα σε WhatsApp ή Viber στο 95 133 089. Στο DentLux στην Αγλαντζιά θα εξετάσουμε το παιδί με ηρεμία και θα σας δώσουμε συμβουλές που ταιριάζουν στην καθημερινότητα της οικογένειάς σας.
